2,801

Re: Heilige Oorlog

Wat is het verschil tussen dit


http://forum.waterkant.net/viewtopic.ph … 84#p493384
"Front no mang win a verkiezing foe 2015"
"Front no mang win a verkiezing foe 2015"
"Front no mang win a verkiezing foe 2015"
zonnigsuri wrote:
" ...Nu is Bouterse de grootste vijand van het volk....’


en dit


http://forum.waterkant.net/viewtopic.ph … 99#p493399
Paraman wrote:
"Front no mang win a verkiezing foe 2015"
"Front no mang win a verkiezing foe 2015"
"Front no mang win a verkiezing foe 2015"
...Nu is Bouterse de grootste vijand van het volk....’ 


?? …inderdaad…, inmiddels heeft Paraman, net als Anjoemara, zijn bijdragen aan Waterkant.net beëindigd en de om economische reden uit Suriname gevluchte werkloze  sm#1 =  de kakuli meid zonnigsuri etc. verzuimde te melden dat zij de reactie van Paraman ‘verdraait’ weergaf - iets wat de stoephoer regelmatig doet.

Re: Heilige Oorlog

Niet bestemd voor sexistische bakrattigheid en nazinazatigheid.!!!!


Lezen en begrijpen. Dus dat!


Ook Plaghiaatpleging is er niet zo in bedreven.
M&M's en Sjokkobroksels des te beter.


! Dat dus!

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

Re: Heilige Oorlog

Dus niet voor zelfbenoemde laffe hyena's en landverraderlijke nazattigheid. Die sexistische broksels verdolen zonder leiding.


Het nieuws van de bevrijding van de Nederlandse Omroep Stichting:

" ...


7 november 1944
Duitse overgave in Middelburg door nep-kolonel

De verslagen bevelhebber van het Duitse leger in Middelburg heeft zich vanochtend alsnog officieel overgegeven. Daar was wel een truc voor nodig: de statusgevoelige generaal Daser wilde zich niet overgeven aan iemand lager in rang dan kolonel, maar die hadden de bevrijders niet bij zich.


Majoor Johnston 'leende' voor de gelegenheid de ontbrekende onderscheidingstekens van een andere officier en stelde zich aan Daser voor als kolonel. Nu aan het protocol was voldaan, stemde de generaal in met de overgave en leverde zijn pistool in. En elf flessen champagne, Veuve Clicquot uit een goed jaar, die de generaal nog op zijn slaapkamer had staan.


De geallieerden namen de stad gisteren in zonder een schot te lossen. De 2000 Duitsers in de stad maakten haast met hun capitulatie aan de 200 Britse militairen die arriveerden.


Generaal Daser stribbelde echter nog tegen. Met hoofdpijn lag hij de hele nacht in zijn bed. Met aspirines en een donzen deken over zijn hoofd, vertelt een Engelse soldaat die de voor zijn deur de wacht hield.


Afgevoerd
Zijn manschappen moesten de lange koude nacht op De Markt doorbrengen. Bijeengedreven en ontwapend werden ze onder de sterrenhemel bewaakt met mitrailleurs.


Vandaag worden de militairen naar het krijgsgevangenkamp in Antwerpen overgebracht. Per boot worden ze afgevoerd.


De gevangen genomen soldaten van de 70ste worden ook wel de maagpijndivisie genoemd, omdat ze allemaal maagklachten hadden. Door de militairen allemaal bij elkaar te plaatsen konden ze makkelijker worden behandeld en allemaal een speciaal rantsoen krijgen, met bijvoorbeeld witbrood.


Daser gaat net als zijn soldaten naar een krijgsgevangenenkamp in Antwerpen. Als hij op een zeilbootje stapt dat hem naar de overkant zal brengen probeert hij zijn gezicht, dat een slecht humeur verraadt, te verbergen.


Maar de kapitein van het zeilbootje draait de boot, zodat de fotografen Daser's gezicht toch kunnen zien. Weer keert Daser ze de rug toe. Dat spelletje gaat een tijdje door, de Duitse krijgsgevangen die op de kade staan moet er smakelijk om lachen....."

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

2,804

Re: Heilige Oorlog

Deze: http://forum.waterkant.net/viewtopic.ph … 48#p565748 spamreclame werd door het hoerenjong http://forum.waterkant.net/profile.php?id=56029  dannyrays447 - ook bekend als de dwangmatige poster zs/mypt#33 -  op Waterkant.net geslingerd.


...en wat de 'heilige [religie] oorlog' van die andere motyoyongu, topicstarter b3em, betreft: die topic wordt door die stakker vast weer beëindigd met zijn gebruikelijke .punt http://forum.waterkant.net/viewtopic.ph … 83#p565683 smile tongue

Re: Heilige Oorlog

Dus!
Lezen en begrijpen en er naar handelen.
Voor velen een eenvoudige kwestie. Dolenden bevestigen keer op keer, oneigenstandig de logische gang van zaken.


Dus!
Dus niet voor zelfbenoemde laffe hyena's en landverraderlijke nazattigheid. Die sexistische partikel/sjokobroksels verdolen zonder leiding.


Keer op keer blijft t n sneu partikel, koddig eveneens.
Dus dat!

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

2,806

Re: Heilige Oorlog

...en telkens weer is het doorzichtige stoephoertje zonnigsuri et cetera haar nonsens aan het knippen en plakken! lol tongue

Re: Heilige Oorlog

Wederom bevestiging: Koddig!


Verdoolde = voornamelijk sexistisch, reactionair en reactief.
Plaatsbaar gezien nazikomaf.


Dus dat!

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

2,808

Re: Heilige Oorlog

Ach gossie, de aan palilalie lijdende zonnig[oemwrasingh?]suri - de zionistische kakuli meid [van ‘buiten’ bruin maar van ‘binnen’ spierwit] met haar nazi-achtige pvv mentaliteit - heeft het over “oneigenstandig” en vervolgens gaat die raaskallende malloot deze reactie plaatsen,  http://forum.waterkant.net/viewtopic.ph … 55#p565755


Maar ja, men mag haar dat niet kwalijk nemen, want door het overmatige drank- en drugsgebruik is haar ‘grijze massa’ deels verloren gegaan! Voor de rest geldt nog steeds: http://forum.waterkant.net/viewtopic.ph … 09#p565709


Wel blijven lachen hoor, karakterloos kakelend mietje en doe de groetjes aan je vriendje, de bikker cedrick[zsmypt33]gulge. Heeft hij je trouwens al  in zijn brides-ussr.net register bijgeschreven?? 
Zo, genoeg voor vandaag - dus jij hebt het forum weer voor jouzelf en je geestelijk verdwaalde medestanders [m/v]; tan no bun, kuliwintje! smile


O ja, benny‘leimofoman’3emille, luister eens naar deze intelligente vrouw, https://www.youtube.com/watch?v=kiYkPDFP-D4 Safa Aburabi - dan kun je iets zinnigs leren over Palestijnen en het leefgebied dat hen in 1948 werd ontvreemd [zeg maar gestolen] door paramilitaire hagana zionisten, in geest gesteund door fundamentalistische christenen van jouw denominatie!

Re: Heilige Oorlog

Drs Plaghiaatpleging/sjakie
u ziet t t wees zich weer vanzelf


Dus! Al weer bevestiging door koddigheid.


Ook het volgende niet bestemd voor sexistische bakrat
Die reactionaire sjakkabraak is verdoold door nazibesmetting. Sneu



Leve het echte verzet.


"

De missie van Mijn Schild ende Betrouwen is eenvoudig: "Oranjenieuws voor en door blinden". Maar achter die simpele opdracht gaat veel werk schuil voor de makers van de verzetskrant in braille.

De 29-jarige Alida Hoeijenbos, zelf blind geboren, maakt al een jaar lang, twee keer per week (woensdag en zaterdag) meerdere exemplaren. Tot in de nacht ponst ze met de hand de ongeveer 200 woorden van elke editie. Het aantal exemplaren is bescheiden, maar de hoop is dat de krant wordt doorgegeven, of dat de ontvanger misschien zelfs zienden kan voorlezen.

De editie van vandaag gaat over de bevrijding van Zeeland, feest in Tilburg en de strijd in het oosten.


myn schild ende betrouwen
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
oranje-nieuws vòòr en dòòr blind ned, van w,dag 8 nov, 1944
zwijgt over dit werk! spreken heeft velen in moeilykheden gebracht en sommigen het leven gekost.
vaderland: bijna geheel n,brabant is thans weer onder ned, bestuur. bezetting is nog slechts het h,diep en in het hoogveengebied van de peel. de duitsers vluchten in boten vanuit willemstad en moerdijk naar het eiland dortrecht.
genoemde plaatsen zyn in geal, handen. boven dinteloord, klundert en heusden waait de ned, vlag. De bezettingstroepen ontruimden het zeeuwse eiland filipsland zonder stryd. op walcheren zyn middelburg, veere, domburg, arnemuiden en nieuwland vry. slechts by oostkapelle zyn nog duitsers.
oosten: boedapest zal spoedig in geal, handen zyn. albanië is nagenoeg bevryd door haar vaderlanders.
kort nieuws: prins bernhard was te tilburg tydens de 3-daagse bevrydingsfeesten. ingewyden melden dat hitler zyn kerstbezoek aan het w,front heeft afgezegd maar het w,front hém binnenkort komt bezoeken.
laatste nieuws: radio newyork meldt dat roosevelt herkozen tot president der verenigde staten.
lezen en doorgeven, anders vernietigen. zwygt tegenover uw fam,leden en h,genoten. gy hoort niets, weet niets en zeg t niets. zwygt
. . . . . . .


Het werk is de moeite waard, vinden de makers. Een eigen blad, de Blindenbode, werd immers aan het begin van de oorlog verboden, terwijl blinden nu ook geconfronteerd worden met "opwindende gesprekken over ophanden zijnde evacuatie, vernietiging van huizen door bombardementen, of beschietingen,
diefstallen der bezetter, enzovoort, waar zij toch over gaan piekeren", schrijven de makers in een verklaring.


"Hun indrukken zijn meestal nog diepgaander dan de onze", vervolgen ze, want "blinden leven zoals bekend in hun eigen wereld, zijn gevoeliger voor wreedheid en smart, haat, moord en oorlog".


Geruststellend
Het nieuws in de krant wordt daarom speciaal toegespitst op het blinde publiek. Geen abstracte verhalen of uitweidingen over verre plaatsen, maar concreet en dichtbij. "Ons blad werkt voor de blinden geruststellend in deze voor hen zo grote spanning."


Angst om ontdekt te worden is er nauwelijks: het brailleschrift valt nauwelijks te lezen voor niet-ingewijden. Wie ermee betrapt wordt, wordt aangeraden te zeggen dat het om een kort verhaal in het reliëfalfabet gaat.


Groot obstakel voor de krant is het speciale papier dat nodig is: braillepapier is zeldzaam en duur. Abonnees worden daarom opgeroepen geld of papier te doneren, bijvoorbeeld dik pakpapier of dun karton. Bedrukking is uiteraard geen probleem, het kan zelfs helpen het blaadje te camoufleren..."


Bron het verzetsmuseum.

Dus dat!

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

2,810

Re: Heilige Oorlog

http://forum.waterkant.net/viewtopic.ph … 91#p565191


…maar vertel nou eindelijk eens, b3em, yu lagi motyoyongu, waar is dit:
“de probleem-Palestijnen” een “thuishaven” in het land “Saoedi-Arabie" zullen vinden"
toch te lezen in jouw anansitori 'zageria' buku!

Re: Heilige Oorlog

Koddige braafzo!



t laat onverlet/


Zie:



zonnigsuri wrote:

Drs Plaghiaatpleging/sjakie
u ziet t t wees zich weer vanzelf


Dus! Al weer bevestiging door koddigheid.


Ook het volgende niet bestemd voor sexistische bakrat
Die reactionaire sjakkabraak is verdoold door nazibesmetting. Sneu



Leve het echte verzet.


"

De missie van Mijn Schild ende Betrouwen is eenvoudig: "Oranjenieuws voor en door blinden". Maar achter die simpele opdracht gaat veel werk schuil voor de makers van de verzetskrant in braille.

De 29-jarige Alida Hoeijenbos, zelf blind geboren, maakt al een jaar lang, twee keer per week (woensdag en zaterdag) meerdere exemplaren. Tot in de nacht ponst ze met de hand de ongeveer 200 woorden van elke editie. Het aantal exemplaren is bescheiden, maar de hoop is dat de krant wordt doorgegeven, of dat de ontvanger misschien zelfs zienden kan voorlezen.

De editie van vandaag gaat over de bevrijding van Zeeland, feest in Tilburg en de strijd in het oosten.


myn schild ende betrouwen
, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
oranje-nieuws vòòr en dòòr blind ned, van w,dag 8 nov, 1944
zwijgt over dit werk! spreken heeft velen in moeilykheden gebracht en sommigen het leven gekost.
vaderland: bijna geheel n,brabant is thans weer onder ned, bestuur. bezetting is nog slechts het h,diep en in het hoogveengebied van de peel. de duitsers vluchten in boten vanuit willemstad en moerdijk naar het eiland dortrecht.
genoemde plaatsen zyn in geal, handen. boven dinteloord, klundert en heusden waait de ned, vlag. De bezettingstroepen ontruimden het zeeuwse eiland filipsland zonder stryd. op walcheren zyn middelburg, veere, domburg, arnemuiden en nieuwland vry. slechts by oostkapelle zyn nog duitsers.
oosten: boedapest zal spoedig in geal, handen zyn. albanië is nagenoeg bevryd door haar vaderlanders.
kort nieuws: prins bernhard was te tilburg tydens de 3-daagse bevrydingsfeesten. ingewyden melden dat hitler zyn kerstbezoek aan het w,front heeft afgezegd maar het w,front hém binnenkort komt bezoeken.
laatste nieuws: radio newyork meldt dat roosevelt herkozen tot president der verenigde staten.
lezen en doorgeven, anders vernietigen. zwygt tegenover uw fam,leden en h,genoten. gy hoort niets, weet niets en zeg t niets. zwygt
. . . . . . .


Het werk is de moeite waard, vinden de makers. Een eigen blad, de Blindenbode, werd immers aan het begin van de oorlog verboden, terwijl blinden nu ook geconfronteerd worden met "opwindende gesprekken over ophanden zijnde evacuatie, vernietiging van huizen door bombardementen, of beschietingen,
diefstallen der bezetter, enzovoort, waar zij toch over gaan piekeren", schrijven de makers in een verklaring.


"Hun indrukken zijn meestal nog diepgaander dan de onze", vervolgen ze, want "blinden leven zoals bekend in hun eigen wereld, zijn gevoeliger voor wreedheid en smart, haat, moord en oorlog".


Geruststellend
Het nieuws in de krant wordt daarom speciaal toegespitst op het blinde publiek. Geen abstracte verhalen of uitweidingen over verre plaatsen, maar concreet en dichtbij. "Ons blad werkt voor de blinden geruststellend in deze voor hen zo grote spanning."


Angst om ontdekt te worden is er nauwelijks: het brailleschrift valt nauwelijks te lezen voor niet-ingewijden. Wie ermee betrapt wordt, wordt aangeraden te zeggen dat het om een kort verhaal in het reliëfalfabet gaat.


Groot obstakel voor de krant is het speciale papier dat nodig is: braillepapier is zeldzaam en duur. Abonnees worden daarom opgeroepen geld of papier te doneren, bijvoorbeeld dik pakpapier of dun karton. Bedrukking is uiteraard geen probleem, het kan zelfs helpen het blaadje te camoufleren..."


Bron het verzetsmuseum.

Dus dat!

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

Re: Heilige Oorlog

Dus dat.


Laat die voorgestelde taakstraf vooral ook doorgaan.

t staat goed op je trackrecord.

uit het nieuws
" .....


De rechter in Antwerpen heeft de Nederlandse actrice Imanuelle Grives veroordeeld tot twee jaar cel, waarvan één jaar voorwaardelijk. Ook moet Grives een geldboete betalen van 1000 euro. De straf komt overeen met de eis van het OM.


De 34-jarige actrice werd eind juli aangehouden op het dancefestival Tomorrowland in België. Bij een controle bleek dat zij hard- en softdrugs had verstopt in haar pruik.

Daar bleef het niet bij, want op haar logeeradres vond de Belgische politie tientallen xtc-pillen, 180 milliliter ghb, ruim 20 gram cocaïne en vergelijkbare hoeveelheden ketamine en mdma.


De advocaat van Grives zei kort na haar arrestatie dat de actrice de drugs had meegenomen naar het festival als voorbereiding op een nieuwe rol in de Nederlandse film Suriname..." (???)


" ...Vorige maand voegde haar advocaat daaraan toe dat Grives het in die periode moeilijk had met zichzelf. Daarom zou ze haar toevlucht hebben gezocht tot de drugs...." (???)



'Ernstige gevolgen'
Grives heeft tijdens de zitting vorige maand haar excuses aangeboden aan de rechtbank. De actrice, die onder meer bekend is van de film Alleen maar nette mensen en de televisieseries Flikken Rotterdam en Flikken Maastricht, bood toen aan een taakstraf uit te voeren. "Het.." (het????) heeft ernstige gevolgen voor mezelf en voor de mensen om me heen", zei ze toen..."


Een horizontale leercurve dus.

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

2,813

Re: Heilige Oorlog

…en de horizontaal 'werkende' k*ttenkop zs pp de kakulimeid, is weer eens off topic aan het knippen en plakken geslagen. Maar ja, die promiscue misbruikster van de Nederlandse sociale voorzieningen heeft verder dan ook niets zinnigs te melden.


Wel blijven lachen hoor, kkk temea en doe de groetjes aan jouw pooiervriendje, cedrickgulge

Re: Heilige Oorlog

Dus 't goede nieuws is


dat sexistische bakrattigheden rechtstreeks en onrechtsstreeks naar de mislukte opkrikking der Plaghiaatplegers verwijzen.


Wie zal het verbazen met zo een voorzaat als nationaal-socialist hulpje?


Dus dat.

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

2,815

Re: Heilige Oorlog

Over ‘heilige oorlog’ en zo.


[…]Dus dat.… postte het k*ttenkopje van de waterkant, kkk wintje zonnigsuri - ‘van binnen’ net zo ‘blond’ als https://www.nrc.nl/nieuws/2019/11/07/ir … s-a3979584 


Die leugenachtig ex mini-ster kreeg dus, als dank voor ‘bewezen leugens’, een dik-betaald baantje bij de VN toegeschoven - om op te komen voor de belangen van de [olie] roofkapitalisten die lak hebben aan burgerdoden.
En wat de andere, eveneens ongeloofwaardige neocon Rutte betreft, ter zake de 70 burgerdoden die werden ‘geëlimineerd' door het bombardement op de Iraakse stad Hawija; hij stelt, net als meerdere hotemetoten in het Nederlandse kabinet, ”niets te hebben geweten over doden…” - ‘ich habe es nicht gewusst’. Overigens, de geallieerden houden geen 'bodycount' bij van burger doden.


Inmiddels houdt de ‘heilige oorlog’ de gemoederen in het parlement al een weeklang flink bezig .., en de modernisering van de oorlogshelikopters gaat de belastingbetaler nog eens extra 1,2 miljard euro kosten.


O ja, benny3eleimofo, luister naar hetgeen  https://www.youtube.com/watch?v=kiYkPDFP-D4 Safa Aburabi te zeggen heeft- dan kun je nog iets zinnigs leren over Palestijnen en zo.

2,816 (edited by zonnigsuri 2019-11-09 11:20:15)

Re: Heilige Oorlog

ach,





t wijst zich vanzelf.



Dus voorbij sexistische verwitte bakrattigheid , M&M citerend als het uitkomt noemt Plaghiaatpleging ook wel.......


==================================================







Dat de Koerden wederom in de vuurlinie zitten en de dictatoriale RDGN het Europese geld goed voor eigen parochie inzette is helder.

tienduizenden hun baan kwijt en in de gevangenis om vermeende zaken.

Journalisten gekneveld
Oppositie geintimideerd en gevangen gezet


Mensenrechten?
Wie is daar nu in geinteresseerd?


Welke gelijkenissen kent u in de wereld?
Vietnam, China, Rusland, en ga zo maar voort.

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

2,817

Re: Heilige Oorlog

@  http://forum.waterkant.net/viewtopic.ph … 04#p565804 
9-11  11:07:17 edited 11:20:15

de hypocriete, drie vragen stellende sm#1,

[…] mensenrechten? wie is daar nu in geinteresseerd?  welke gelijkenissen kent u in de wereld? 

en die vervolgens zelf antwoord gaat geven, zoals

Vietnam, China, Rusland, en ga zo maar voort.


… wel, kakulimeid, je vergeet bakrakondre, de VS en Australië, om er maar eens een paar te noemen; landen waar kinderrechten met voeten worden getreden.  En vergeet Canada niet; daar is sprake is van genocide als het gaat over 'inheemse vrouwen'. 
Maar ja, zs de k*ttenkop, jij strompelt, zoals gewoonlijk weer, met oogkleppen op door jouw droevige uitkeringsbestaan.  smile tongue


Terug naar de 'heilige oorlog' van de topicstarter benny3eleimofoman: de Koerdische YPG/PPK waar jij, schijnheilig als je bent, elders naar verwees, wordt door de VS en de EU als ‘terroristische bende’ bestempeld!

En voor de rest geldt nogmaals: luister naar hetgeen Safa Aburabi te zeggen heeft - dan kun je nog iets zinnigs leren over de Palestijnen!

Re: Heilige Oorlog

Koddig
t wees zich al vanzelf. Lezen en er naar handelen  Plaghiaatpleging ploegde doch tevergeefs op te krikken.


Daarom dus voorbij sexistische verwitte bakrattigheid , M&M citerend als het uitkomt,
dat noemt Plaghiaatpleging ook wel.......


t wijst zich steeds vanzelf.


----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

De Koerden blijven in het verdomhoekje zitten nadat RDGN de nietGTNNKR in goed beraad met putty de turkse moordwapens weer in de regio laat knallen.


Komen die wapenleveranties van putty even goed uit!


De Armenen zijn de genocide niet vergeten.
Net als vele andere volken die hun leven niet zeker zijn.

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI

Re: Heilige Oorlog

Niet voor sexistische bakrattigen bestemd


============================================


PFAS, van wonderspul in de anti-aanbakpan naar giftig zorgenkind

Guus Dietvorst
redacteur Online
·

    Stuur een email naar Guus Dietvorst

Het zit in anti-aanbakpannen, ski-kleding, tapijtreiniger, pizzadozen (en inmiddels ook in de grond). Het is waterafstotend, vuilafstotend, onverwoestbaar, hittebestendig en zelfs brandwerend. Maar het is ook giftig, vervuilend en onafbreekbaar: PFAS.

Halverwege de vorige eeuw werd het bejubeld als een wonderlijke uitvinding, maar inmiddels niet meer. Morgen demonstreert de bouwsector (onder meer) vanwege de PFAS-impasse, waardoor honderden projecten stilliggen. Hoe heeft het zover kunnen komen dat grondbedrijven, baggeraars en bouwbedrijven met de handen in het haar zitten?

In 1938 stuitte chemicus Roy Plunkett van het Amerikaanse bedrijf DuPont voor het eerst op PFAS. Hij deed onderzoek naar koelmiddelen, en maakte met behulp van PFAS per abuis een materiaal dat bestand bleek tegen hoge temperaturen en heel glad was.

Plunkett vroeg patent aan en noemde het spul teflon, een polymeer dat met per- en polyfluoralkylstoffen werd gemaakt (verzamelenaam PFAS). In de decennia daarna kwamen er nog duizenden varianten PFAS bij met allemaal net wat andere eigenschappen; inmiddels zijn er zo'n 6000 bekend.
Waterbestendig en anti-aanbak

In de jaren 50 werd PFAS echt populair. In eerste instantie vooral om dingen waterbestendig te maken, zoals regenjassen en om oppervlakken niet plakkend te maken, zoals anti-aanbakpannen.

De ontwikkeling van PFAS kwam in een stroomversnelling na een brand op het vliegdekschip USS Forrestal in 1967 waarbij 130 mensen omkwamen (en de latere Amerikaanse senator John McCain gewond raakte). Kort daarna werd blusschuim met PFAS-variant PFOS uitgevonden, vooral effectief tegen branden met lichtontvlambare stoffen.

In de video hieronder legt NOS op 3 samen met hoveniers en grondverzetters uit wat het probleem met dat PFAS nou precies is:
Wat moeten we met het gif in Nederlandse grond?

Tegelijk met de ontwikkeling van PFAS werd ook onderzoek gedaan naar de risico's voor de gezondheid. Al in de jaren 60 en 70 stelden onderzoekers vast dat het giftig is voor vissen en ratten, dat het kan binden aan eiwitten in het menselijk lichaam, en dat het spul zich ophoopt in het bloed.

In de jaren 80 bleek uit Amerikaans onderzoek dat medewerkers van teflonfabrieken mogelijk risico lopen. En begin jaren 90 werd duidelijk dat medewerkers in Amerikaanse fabrieken waar met PFAS werd gewerkt een hogere kans op kanker hebben dan andere mensen.
Parkersburg

Het grootste gezondheidsschandaal rond PFAS is dat in Parkersburg in de Amerikaanse staat West Virginia. Eind jaren 80 werd daar bij bovengemiddeld veel werknemers van een PFOA-fabriek (een andere PFAS-variant) van DuPont leukemie- en leverkanker vastgesteld.

Later bleek in een straal van tientallen kilometers rond de fabriek het drink- en grondwater ernstig vervuild te zijn door illegale lozingen. In de decennia erna volgden geharrewar over aansprakelijkheid, talloze rechtszaken en uiteindelijk honderden miljoenen dollars aan schikkingen. Halverwege de jaren 2000 spraken de producenten in de VS af om de productie van PFOA 'uit te faseren'.

'Parkersburg' kwam aan het licht nadat een veehouder wel heel veel dode runderen had gevonden. Zo is te zien in de trailer van de film Dark Waters die komende maand uitkomt


Ook in Nederland begon in de jaren 2000 het besef te komen dat het gebruik van PFAS risico's met zich meebrengt. Sinds de jaren 70 produceert DuPont (later Chemours) teflon in Dordrecht. Tientallen jaren werd daar PFOA geloosd. Dat gebeurde gewoon met vergunning, want over de schadelijke effecten was toen nog weinig algemeen bekend.

Datzelfde gebeurde sinds de jaren 90 in Helmond bij het bedrijf Custom Powders. In 2012 werd PFOA ingeruild voor GenX (ook een PFAS).

Maar die twee bedrijven zijn niet de enige bron van PFAS. In Nederland wordt veelvuldig met PFOS-houdend blusschuim gewerkt. Bij een incident op Schiphol met een blusschuiminstallatie in 2008 raakte grond vervuild met PFOS. Inmiddels worden op oefenterreinen van de brandweer verspreid over heel Nederland verhoogde concentraties PFAS gevonden. Vaak gaat het daar om nieuwe PFAS-soorten die niet of nauwelijks met standaardanalyses worden gevonden.

    “

    Hoe de stoffen precies in het milieu terechtkomen weten we niet.
    Hans Slenders, Expertisecentrum PFAS

Het incident bij Schiphol leidde tot een belangrijk inzicht, vertelt onderzoeker Arjen Wintersen van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). "Toen we op die plek de concentratie gingen meten, bleken we aan de randen het spul ook nog te vinden. Dat hadden we niet verwacht."

Rond die tijd kwam het besef dat PFAS overal in het milieu te vinden is en dat de bekende PFOS en PFOA in het geheel niet afbreken. "Maar hoe ze precies in het milieu terechtkomen, weten we niet", vertelt Hans Slenders van het Expertisecentrum PFAS. "We weten bijvoorbeeld wel dat het meer voorkomt in stedelijke gebieden, waarschijnlijk door een combinatie van industriële emissies en stof van onze gebruiksvoorwerpen."
Opstapeling in milieu en lichaam

In Nederland gaat het overigens om heel lage concentraties, benadrukken beide experts. "Amerikaanse onderzoeken over gezondheidsrisico's gingen over bronlocaties waar mensen heel veel binnenkregen. Onvergelijkbaar met de situatie hier", zegt Wintersen. "De dosis bepaalt uiteindelijk of een stof een probleem is."

Overigens claimen omwonenden van de fabriek in Dordrecht wel gezondheidsschade te hebben opgelopen. Ze eisen schadevergoedingen van Chemours.

De afgelopen jaren werd steeds meer duidelijk dat het spul nergens naartoe gaat. Keerzijde van de sterke eigenschappen is namelijk dat PFAS zich opstapelt in het milieu en in het lichaam. Als je het eenmaal binnenkrijgt, plas je het niet zomaar weer uit. Vandaar dat de blootstellingsnormen in Nederland flink zijn bijgesteld naar beneden. Verboden is PFAS echter niet.

    “

    Dan komen de producenten weer met wat nieuws en dan begint het onderzoeken, beoordelen en normstellen weer van vooraf aan.
    Majorie van Duursen, hoogleraar toxicologie

Maar zeker niet alle PFAS-soorten zijn verboden. PFOA en PFOS zijn inmiddels wel in de ban gedaan. Maar daarmee blijven nog duizenden stoffen over met veelal dezelfde eigenschappen. En voor het gebruik daarvan worden ook gewoon nog vergunningen afgegeven.

"Als hoogleraar toxicologie snap ik daar helemaal niks van", zegt Majorie van Duursen van de VU. "Tenminste als je kijkt naar gezondheid. Maar bij vergunningen spelen veel factoren een rol: politieke, economische, risicomanagement. Welzijn van milieu en mens hebben niet altijd hoge prioriteit."

De hoogleraar stelt dat er de laatste jaren wel meer gekeken wordt naar gezondheidsaspecten, maar nog niet genoeg. "De problemen met PFAS hadden we van ver kunnen zien aankomen. En de producenten ook, die wisten in de jaren 60 en 70 al van de negatieve eigenschappen."
Chemieconcern Chemours (voorheen DuPont) in Dordrecht ANP

En als iets eenmaal op de markt is, dan is het lastig om het daar vanaf te krijgen. Van Duursen: "Daar gaan jaren overheen. Daarna komen de producenten weer met wat nieuws en dan begint het onderzoeken, beoordelen en normstellen weer van vooraf aan."

Want regelgeving wordt stof voor stof gemaakt en niet voor een hele groep stoffen. Dat zag je bijvoorbeeld in 2012 toen DuPont/Chemours in Nederland stopte met het gebruik van PFOA vanwege gezondheidsrisico's. Het bedrijf stapte over op GenX en kreeg toestemming om dat te lozen.
GenX

GenX is ook een PFAS en is ook niet van onbesproken gedrag. In laboratoriumtests heeft GenX nierziekten, leverschade en vruchtbaarheidsproblemen veroorzaakt bij ratten en muizen en is het verdacht op het veroorzaken van kanker.

Chemours ontkent dat het kankerverwekkend is. Volgens de fabrikant zeggen de tests niets over de gezondheidsrisico's voor mensen. Deze zomer is GenX door het RIVM gelabeld als een 'zeer zorgwekkende stof'. Dat kan een voorportaal zijn voor een verbod, maar is in ieder geval reden voor meer onderzoek.

Bij de huidige PFAS-impasse wreekt zich ook dat de prioriteit van de overheid de afgelopen jaren niet meer bij de bodem lag, stelt Hans Slenders van het Expertisecentrum PFAS. "In ons land is na het gifschandaal in Lekkerkerk in de jaren 80 heel veel grond gesaneerd. We hadden veel geïnvesteerd in die schoonmaakoperatie en we hadden het idee dat we wel zo'n beetje klaar waren."

Toen kwam rond 2012 de kennis over PFAS in de bodem opzetten. Slenders: "Maar de focus lag daar niet meer, en de overheid ging er in het begin vanuit dat het alleen een lokaal probleem was, niet landelijk. En kwam dus niet direct in actie."

De afgelopen jaren kwam de prioriteit terug, dankzij uitgebreid speurwerk van journalistiek platform Follow the Money en op verzoek van lokale en regionale overheden. Verschillende provincies en gemeenten kampten namelijk met PFAS-probBouwers, baggeraars en hoveniers vinden dat alsnog te lang om in onzekerheid te zitten en voeren daarom morgen (met bouwvoertuigen) actie in Den Haag.

lemen, maar er was geen landelijk beleid.

Dat leidde uiteindelijk tot een tijdelijke norm voor het toegestane percentage PFAS in de grond. De aanzet kwam afgelopen april, toen het RIVM een rapport over de risicogrenzen naar buiten bracht voor PFOA, PFOS en GenX. Staatssecretaris Van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat stelde die tijdelijke norm uiteindelijk in juli.
Expertisecentrum PFAS

Het expertisecentrum is in 2012 opgezet door ingenieursbureaus Witteveen+Bos, TTE Consultants en Arcadis. "De overheid besteedde er geen aandacht aan, maar wij zagen een maatschappelijk probleem aankomen", vertelt Hans Slenders, zelf werkzaam bij Arcadis. "En een probleem voor onze klanten natuurlijk." Het Expertisecentrum PFAS stelt dat er vijf oplossingen zijn voor de huidige impasse: lees die hier.

Sinds 1 oktober mag in natuur- en landbouwgrond niet meer dan 0,1 microgram PFAS per kilo zitten. De pijn voor de bouwsector zit hem erin dat grond, slib of zand nauwelijks mag worden afgegraven en vervoerd als het boven die norm uitkomt. Dat leidt onder meer tot vertraging bij bouwprojecten.

Die tijdelijke landelijke norm van 0,1 is de laagste concentratie die je kan meten. "Als je het kan meten, dan moet je er wat mee", legt Arjen Wintersen van het RIVM uit. "Dat is om te voorkomen dat PFAS-houdende grond ergens wordt heengebracht waar het nog niet is."
Minder streng

Waar nog geen PFAS in de grond zit (of in mindere mate), wordt nog onderzocht. Uit onderzoek van het RIVM blijkt tot nu toe dat meer dan 85 procent van de geteste grond in Nederland PFAS bevat. Ondertussen is het RIVM bezig met meer metingen om definitieve regels vast te stellen voor het afgraven en verplaatsen van grond.

De resultaten worden volgende zomer verwacht, maar staatssecretaris Van Veldhoven maakte vandaag bekend dat ze uiterlijk 1 december meer duidelijkheid wil, zodat bouwprojecten weer kunnen doorgaan. De bedoeling is dat de huidige, strenge norm verruimd wordt, zonder dat de gezondheid of het milieu in gevaar komt.

Bouwers, baggeraars en hoveniers vinden dat alsnog te lang om in onzekerheid te zitten en voeren daarom morgen (met bouwvoertuigen) actie in Den Haag...."
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Smakelijk eten, de familie Weisglas en co wil er maar niet aan.


Follow the money
#mosquemetoo

't Wijst zich vanzelf.
Blijven lachen is veel gezonder.   ZONNIGSURI