Topic: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

draaien als een impala.

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Kraken=het wensen dat de favoriet wint.

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

faja lobi= zowel de bloem als die vurige liefde zijn mooie begrippen.

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

mamantenjoeroe= de ochtenduren, heel mooi in Sur, wanneer het licht begint te worden en je de mensen langzaam begint te horen in het halfduister met hun tandengepoets en hun potten en pannen. Ook zie je die palmbomen en die manja bomen zo donker afsteken tegen het licht van de opkomende zon. Prachtig. Net een gedicht.

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

yu fetre lusu (gek of krankzinnig zijn)
dyaktikakalaka (een heel grote kakkerlak)
langafinga (soort snoep)
yu fesi fadon (gezichtsverlies lijden)
botronoso (loopse neus)
bonkoro (rossige neger, Creool met lichtbruine huidskleur
lusubere (diarree)
bonyogron (begraafplaats)


Tirotet, nu met een paar mooie Sranantongo woorden

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Wijsman.  Wie boter op zijn hoofd heeft is een on-wijsman. wink

Je nabestaanden herinneren je niet om je rijkdom maar om je prestaties en realisaties.
DEEDEEDBEE NÉÉ

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Neus musu gwe!

Suriname center of the multiverse!

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Tirotet:
vele van jouw mooie sranangtongo woorden zijn ziektes.
Hoe zit dat?

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

hertogin wrote:

Tirotet:
vele van jouw mooie sranangtongo woorden zijn ziektes.
Hoe zit dat?

lol  Busted  lol

Je nabestaanden herinneren je niet om je rijkdom maar om je prestaties en realisaties.
DEEDEEDBEE NÉÉ

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Neus:
hoe bedoel je dat Tirotet gearresteerd is door mij??!

11 (edited by tirotet 2012-02-21 10:28:39)

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Deze topic eer aandoen


NEUS, we zijn op deze topic te gast en laten wij ons daarom als zodanig gedragen. Dan doen wij als wij aan het verzoek van de topic - bedenkster weten te voldoen en dan kunnen wij alleen als wij hier voldoen aan aan het vereiste, en die luidt:

MOOIE WOORDEN IN HET SRANANTONGO EN IN HET SUR. NEDERLANDS


NEUS, er is hier zelfs sprake van een keuzevrijheid, je ben dus vrij om te kiezen. Je kan kiezen voor het Sranantongo zoals ik, maar je mag best wel ook kiezen voor het Surinaams -  Nederlands; en wat de topic - bedenkster betreft, mag je zelfs voor beide talen kiezen.


NEUS, en nu ga ik, als je het tenminste goed vindt, met een paar Sranantongo woorden aan de slag.

 
Aboikoni - een familienaam in Suriname
Grikibi (je hoort grityibi) - de naam van een Surinaamse vogel, de naam van de vogel
                                      is genoemd naar wat die roept, die roept nl. grikibi
tonton fu ede - hersenen, hersenmassa
mofobuba - lip
tikotiko - hik
pikintongo - huig
nyansaka - maag
notmuskati - nootmuskaat (wat dit betreft bestaan  er een Coroniaanse mop en wel
                   deze: er zat een kat onder kokosnootboom, toen er een kokosnoot uit
                   de boom viel en kat op een haar na miste. Een Coroniaan zag dat en
                   en riep gelijk: 'kijk, noot mis kat'!
matatifi, is evenals mofobuba, een zelfgemaakt woord door de slaaf. In dit geval is de slaaf uitgegaan van het Engelse woord 'teeth'. Vervolgens is de slaaf het gebit gaan indelen en wel als volgt:

fesititifi (voortanden) of snijtanden
aitifi (oogtand) hoektand
matatifi (mattanden) of kiezen


Aan de hand van het voorbeeld kan je zien dat het woord 'matatifi' (mat-tanden / platte tanden), zelfgemaakt is,  want het woord 'matatifi' komt nog in het Engels noch in het Nederlands voor.


Mofobuba. Dat geldt ook voor het woord 'mofobuba' dat letterlijk 'mondhuid' betekent, maar het woord 'mondhuid' komt niet in het woordenboek voor, wel het woord 'lip'.
De slaaf heeft het woord 'mofobuba' gemaakt door eerst van de mond uit te gaan 'mofo' en vervolgens te kijken naar de huid (buba) van de mond. Vervolgens heeft de slaaf de samenstelling 'mofobuba' (mondhuid) voor LIP bedacht.


Tiroret

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Een probeersel van mij,


Big'ede.                 Groothoofd
Watra'ede.            Waterhoofd
Wer'ede.                Vermoeiendhoofd

Big'as.                    Kapsones
Bigifasi.                  Grootdoenerij
Bigimemre.            Aanstellerij

Bigimofo.                Grootspraak
Frudubal.                Getijdetestikel
Bita'ati.                  Wraakzuchtig

Tu'edesneki.           Tweekoppige slang
Toridede.                 Verhaal is dood
Es'eskofi.                Oploskoffie
Tirotet.                   Langzaam/aan

AFRICA CENTER OF THE WORLD!!

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

lol lol

Je nabestaanden herinneren je niet om je rijkdom maar om je prestaties en realisaties.
DEEDEEDBEE NÉÉ

14 (edited by bakapasi_boi 2012-02-21 15:18:03)

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

__
                                  (_/)
                                ,/_ /
                               ,/_ /
                              /   /
                         /'_`/?  ?/?_`7,
                      /'/   /   /  /" /_ \
                     ('(   '   '  _~/'  ')
                      \              '    /
                      '\'   \       _. 7'
                        \            /
                         \          /   Weg met Neus!

Suriname center of the multiverse!

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

jezus hoe kom je erop.. lol

<VENI, VIDI, VICI>

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Tirotet:
zijn dat Sranangtongo woorden of zijn dat boslandscreoolse woorden, Aucaans of Saramacaans dus. Verklaar je nader.

17 (edited by tirotet 2012-02-21 17:09:18)

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Hertogin, het betreft allemaal Sranantongo woorden, dit behoudens de naam 'Aboikoni'. Bij de naam Aboikoni denken alle senioren Surinamers aan de grote Aboikoni, het grootopperhoofd der Saramaccaners. De opvolging van de Granmans der Marrons vindt volgens het matrilineaire afstamming plaats en daarmee wordt bedoeld dat het Grootopperhoofd der Saramaccaners (altijd een man)  ALTIJD uit de afstammingsgroep van zijn moeder zal komen. Daarom heten al de grootopperhoofden van de stam der Saramaccaners Aboikoni. En ze zetelen altijd te Asidonopo aan de rivier de Pikin Rio.


De andere Sranantongo woorden worden dagelijks gebruikt.


Grikibi en blawki, zijn twee Surinaamse vogels die zelfs in of in de buurt van de stad te vinden zijn.


Notmuskati (een kruid)  kan je nagenoeg in alle winkels komen.


Gemakzucht


Uit gemakzucht kiezen de Sranantongo sprekers voor LIP in plaats van 'mofobuba' en kiezen ze voor KIEZEN in plaats van 'matatifi'. Als de Surinamer zegt: "Mi puru wan tifi", dan doelt hij meestal op een kies (matatifi) en niet op een tand (tifi).


Nog enkele van die woorden


aibuba (ooglid). Hertogin, let op: Die woorden van mij betreffen samenstelling, waarbij de slaaf vaak het eerste deel van de samenstelling heeft overgenomen en het tweede deel heeft bedacht. Dit met als gevolg dat als je de nieuwe samenstelling letterlijk zou vertalen, je een HEEL vreemd Nederlands woord zou krijgen.

Zo zou:

aibubu (ooghuid) betekenen
mofobuba (mondhuid)
pikintongo (kleine tong) betekenen, maar in werkelijkheid betekent 'pikintongo' huig.
ondrofutu (onder je voet) betekenen, maar het betekent in werkelijkheid 'voetzool'

Hertogin, juist dit soort woorden hebben ervoor gezorgd dat het Sranantongo een ECHTE taal is en niet een taal vol leenwoorden.


Tikotiko (hik), tokotoko (modder), takitaki (geklets) zijn woorden naar Afrikaans gebruik. Het woord wordt verdubbeld en krijgt daardoor een andere betekenis.


Als voorbeeld 'takitaki'


'Taki' betekent praten, maar als je het woord verdubbeld, dus een reduplicatie van maakt, dan krijg je 'takitaki' en dat woord weer betekent niet 'pratenpraten', maar kletsen.


Tirotet, met iets meer informatie om aan te tonen dat mijn eerder gebruikte woorden NORMALE Sranantongo woorden zijn.


Titotet

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Tirotet:
je praat dus    diepie sranangtongo zogezegd. Ben je een Surinamer van Creoolse afkomst die voor 1950 geboren is?

19 (edited by tirotet 2012-02-22 09:25:34)

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Hertogin, nu ben ik wat tal van zaken betreft niet geheimzinnig. Ik heb in 2010 de pensioengerechtigde leeftijd bereikt, dus ben ik een gepensioneerde, maar wel een gepensioneerde met ambities, nu meer op het vlak van de Surinaamse taal en cultuur. In dat kader verzorg ik dus het keuzevak Surinaamse taal aan de Hogeschool in Rotterdam. Omdat men daar tevreden over is heeft men mij gevraagd de Surinaamse cultuur aan de taal te koppelen en dat zal kennelijk het volgende collegejaar het geval zijn.


Kennisoverdracht


Ik doe graag aan kennisoverdracht en in dat kader heb ik ik in 1993 de stichting SPSA (Stichting Progressieve Surinamers in Arnhem) in Arnhem opgericht en wel met een tweeledig doel, te weten: (1) Het opleidingsniveau van de Surinamer op een hoger plan zien te krijgen en (2) De Surinaamse taal en cultuur hier te lande (Nederland) niet teloor te laten gaan. Dit tweeledig doel ben ik nog volop bezig uit te bouwen, maar dat verloopt heel moeizaam op forum Waterkant.


Sranantongo


Hertogin, ik heb in een buurt gewoond waar er nagenoeg alleen Sranantongo wordt gesproken en bij ons thuis was dat helemaal het geval. Het is nog steeds een buurt met veel één oudergezinnen, je zou kunnen zeggen een buurt waar het matrifocaal gezin ( gezinstype bestaande uit één of meer volwassenen vrouwen en hun kinderen, en waarin de vaders afwezig zijn) de boventoon voert.


Ik sprak, afgezien van in de klas op school, alleen Sranantongo. En omdat ik, los van de Kweekschool, alleen Sranantongo onderweg naar school sprak, heb ik toen ik op de Oranjeschool (tot en met de derde klas), de Blufpandschool aan de Gravenstraat en de Graaf von Zinzendorf muloschool aan de Gravenstraat alleen Sranantongo met mijn vrienden onderweg naar school gesproken. Dat was de eerste fase van mijn leerproces Sranantongo.


De tweede fase begon terug zijnde in Nederland toen ik samen met blanke collega's les moest geven aan een groep Surinaamse jongeren van 16 tot 26 jaar, jongens die  net als ik buiten de les om alleen Sranantongo spraken. Het betrof een technische opleiding. De jongemannen leerden lassen of draaien. Voor de grap vroegen enkele blanke collega's mij op hun Sranantongo te leren en dat was het begin van mijn cursussen Sranantongo. Ik sloot mij toen aan bij de SRANANTONGO groep drs. Hein Eersel, Max Sordam, wijlen drs. Harold Slengard en drs. Kwasi Koorndijk. Vooral de laatste, drs. Kwasi Kooendijk, heeft mij bij hem thuis goed onderricht in de Surinaamse taal en cultuur. Wat de ontstaansgeschiedenis van de taal betreft, alsook de ontwikkeling heeft de neerlandicus Koefoed, hij is een specialist in het ontstaan en ontwikkeling van creolentalen, wij veel bijgebracht.


Met die kennis is huis, Hertogin, ben ik zelf mijn leer- en werkboeken Sranantongo gaan ontwikkelen en uit die boeken verzorg ik nu de cursus Surinaamse taal en cultuur en om te zien dat dat zoden aan de dijk gezet geef ik, los van het keuzevak en de cursus Sranantongo, ook workshops, wat ik ook voor de Ghents University College in België heb gedaan.


Hertogin, nu ik je een beetje heb bijgepraat zal ik nu overgaan tot de orde van de dag en dat is met MOOIE Sranantongo woorden voor de dag komen.


dodo (roepnaam oude Creoolse vrouwen tijdens en na de slavernij; tegenwoordig
         hoor je die roepnaam niet meer)
kweri (betekent ook slaan); vroeger zeiden we behalve mi o 'naki' yu, ook mi o
         'kweri' yu.
dagadaga (machinegeweer); als kind speelden we oorlogje en dan deden wij alsof
          een 'dagadaga' in de hand hadden en als we de 'vijand' inzicht kregen dan
          'wi ben e dagadaga (doodschieten) den
dagubal (slecht); als Surinaamse vrienden elkaar tegenkomen, dan groeten ze elkaar
            vaak als volgt 'Fai go?' dan kan het antwoord zijn 'dagubal' (slecht).
dalaskowtu (tipgever, verader); vroeger had je behalve rechercheurs in Suriname
             ook 'dalaskowtu' die je konden verraden; die kregen een 'dala' of
             rijksdaalder voor hun 'dienst' en daarom werden ze 'dalaskowtu' genoemd.


Tirotet, nu met woord en verklaring


Tirotet

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

Tirotet;
Dus je bent zo rond 1945 geboren?
Als ik een tip mag geven; niet van die ellenlange verhalen typen maar je uitleg kort houden.
Dat is boeiender en heeft meer resultaat: de lezers onthouden de stof beter.

Mooi sur. woord.

kotomisie= de klederdracht van de creoolse vrouwen.

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

hertogin wrote:

Mooi sur. woord.

kotomisie= de klederdracht van de creoolse vrouwen.

Corr.,
Kotomisie; creoolse vrouw gestoken in Koto (klederdracht).

AFRICA CENTER OF THE WORLD!!

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

1. A yari di mi si a deileti bun (mijn geboortejaar is goed)
2. wakawakamira - trekmieren die in reusachtige colonnes op rooftocht gaan
3. bakrakondre-patata - aardappel
4. bakbatitri - suikerdiefje, een klein Surinaams vogeltje
5. watrakakalaka - waterkevers


Tirotet

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

hertogin wrote:

Tirotet;
Dus je bent zo rond 1945 geboren?
Als ik een tip mag geven; niet van die ellenlange verhalen typen maar je uitleg kort houden.
Dat is boeiender en heeft meer resultaat: de lezers onthouden de stof beter.

.


bedankt, maar ik denk dat je nu Tiro op zijn clitje hebt getrapt!!

Amnesty is not a quest for proving innocence, amnesty is a quest for the guilty to get away with murder........................................

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

MM:
hoe bedoel je "clitje". wat mag dat zijn?

Re: Mooie woorden in het Sranangtongo en in het Sur. Nederlands.

hertogin wrote:

MM:
hoe bedoel je "clitje". wat mag dat zijn?


Hertogin, kom je wel eens op straat?? hahahahaah

clitje is clitoris, en aub vraag me dan ook niet wat dat is......
lol lol

Amnesty is not a quest for proving innocence, amnesty is a quest for the guilty to get away with murder........................................