526 (edited by tirotet 2010-04-07 08:14:04)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Nog een betekenis aan een woord (SOKO SOKO) toevoegen

Het laatste gebeurt veelvuldig in het Sranantongo, het Sranantongo leent zich bij UITSTEK voor het opnemen van woorden uit andere culturen. Het Surinaamse volk is niet voor niets MULTI-etnisch en MULTI-linguaal.

Taal en cultuur
Lees het stuk van BALLY hierboven en zie hoe TAAL & CULTUUR geadoreerd kunnen worden. Daarover geef BALLY een plausibele verklaring voor de uitroep 'SOKO SOKO', zoals Rayman zijn show begint en daar bedoelt hij mee: HOERA het FEEST kan BEGINNEN!!

Bally, er zit wat in, in je betekenis van 'SOKO SOKÖ.'

Tirotet

527

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Tirotet, is nie ik nie. De verklaring van de betekenis is niet van mij. Het is Quintis himself die verklaart wat soko soko betekend in het interview.

Als ik heel eerlijk mag zijn kende ik het gebruik van soko soko ook niet en hoorde ik het via Quintis het eerst in Nederland.
In Suriname heb ik het nooit gehoord.

De mogelijke vertaling die ik er aan gaf zat dichtbij de verklaring van Quintis, want hij schreeuwt het breed smilend en genietend als een party animal.

Grtz. Bally
www.sabroso.cjb.net

"I pray that the Lord may undeceive my ignorant brethren, and permit them to throw away pretensions, and seek after the substance of learning." by African-American abolitionist David Walker, in his "Appeal to Colored Citizens of the World" in 1830.

528 (edited by tirotet 2010-04-07 11:19:41)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Een verborgen register

BALLY, gaandeweg kom ik steeds meer dingen die verborgen zitten in het Sranantongo. Woorden die tijdens de slavernij frequent werden gebruikt maar tegenwoordig nauwelijks.

Een voorbeeld:

1. KWERI of priti - klieven, disselen
A e kweri den ptata - Hij schilt de aardappelen vierkant.

2. Kweri of naki - beuken, banken, bonzen
Mi o kweri yu wan kofu - Ik zal je een stomp geven.
Kweri a bal - De bal heel hard wegtrappen

Straattaal-betekenis
Hoorde ik van de week van een vriend van mij.
Zijn zoon is een vrouwenjager, vindt hij en dat maakte hij mij zo duidelijk.

Carlos fu mi e kweri tu uma nownow. (Op dit moment heeft mijn zoon Carlos TWEE vrouwen, althans, hij heeft met twee vrouwen een ralatie.

Tirotet

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Seriële werkwoorden (werkwoorden die een serie vormen)

Sranantongo
Evenals veel Afrikaanse talen leent het Sranantongo zich qua gebruik voor seriële of serie-werkwoorden.

In het Nederlands is het niet mogelijk om twee of drie zelfstandige werkwoorden in een zin te gebruiken.

Cuasaliteit en modaliteit
Met hulpwerkwoorden van cuasaliteit en modaliteit lukt dat in het Nederlands wel.

Voorbeelden:
1. Ik had willen schrijven, maar ik had geen tijd.
2. Hij zou hebben gebeld, maar zijn telefoon deed het niet.

Nu serie-werkwoorden in het Sranantongo.
Voorbeelden:

1. Lon go kon na wenkri gi mi (Ren heel snel naar de winkel voor me). Lon (ren) go (gaan) kon (komen) naar de winkel voor me.
Let wel: lon, go, en kon zijn alle drie zelfstandige werkwoorden.

2. Naki kiri priti opo a kaiman ( Sla de kaaiman dood en snijd het open)
Let wel: naki (slaan), kiri (doden), priti (snijden / openen), opo (openen) de krokodil.

Tirotet: weer laat ik middels voorbeelden zien HOE prachtig de Surinaamse taal, SRANANTONGO, is.

Trotet

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

STURIname noso SENI SRANAN

Alles lijkt dezer dagen om de politiek te draaien, meer nog in Suriname en hier in Nederland.

De tijden voor de landelijke verkiezingen in Suriname zijn mooie tijden, mooi omdat alle bevolkingsgroepen vrijelijk en zonder beperkingen propaganda maken voor hun politieke partij. Dit zonder raciale wrijvingen. Dat zie je ook bij het Surinaamse voetbal. Surinaamse supporters kijken gebroedelijk naar de wedstrijd van hun tegenstanders.

De VERBROEDERING en VERDRAAGZAAMHEID maakt de Surinaamse bevolking tot een MACHTIG volk en natie.

Een BALLADE, een soort gedicht/PUWEMA van de ODOLOOG AYUDRA

STURIname noso SENI SRANAN
(Brifi k'mopo na SENI SRANAN gi den den lobiwan ini P'tatakondre)

Kot'puru na fesi (Inleiding)

Famiri na abrawatra fa un tan drape?
Mi si na prenki-lukudoso (TV) fa kowru e fon t'tei gi unu.
Un no musu frigiti fu weri bun waran krosi, noso a kowru o kiri unu.
Wi dyaso e feti nanga a pkin alenten.
Ala dei wi e kisi alen nanga son.
Famiri luku  no.. ini a brifi na ondro un bondru den p'kin aksi k'mopo na wi dyaso.

PARAMARIBO, tudewroko 25 november 1990

Fai go nanga den tra famiri nanga den tra kompe?
Baya, leki fa un ben taki na fesi k'ba, nanga wi dyaso ai go sraf'srafi
Den p'kin fu unu drape de bun tu no! So srefi skoro fasi.
Ma luku dya, yu sabi fa a libi dyaso tan, a e kwinsi wi.
Wi e aksi yu famiri fu SENI wantu sani kon gi wi dyaso na Seni Su
Nanga a skrifi disi mi wani taigi un in a fosi presi
Sani di yu no musu prefuru fu seni kon kwet'kweti
Moro fara den sani di fu tru yu musu seni kon
Bikasi wi abi den sani dati BUN tranga fanowdu, yu sabi!

No SENI kon gi mi BAYA!!!

Ala den kisi-hori na goro-goro hebi fu P'tata di mi no wani dyaso
Den takru fesi, greisi loktu di gersi dede, nanga ala den
Furu onfruwakti drai winti san e koti yu bro noso
Meki yu drai dri tron pabro
Misrefi si na prenki-lukukasi dati a no makriki bigisma de
Drape ini P'tata, di doro-doro e lasi libi-pasi
A tenfiri (weer) in den kriboi mun fu a yari
E kowru yu skin, ai e meki yu firi leki wan manari
Mi dyaso e meki en switi, son faya dyaso now ini Seni Sranan
Pe wan switi winti e way leki wan Idola mi famiri
Airco ini oto e yepi tu fu saka a faya fu a son
Na kondre fu yu drape gersi wan kowru sabana!!

Disi na a fosi pisi fu a brifi di Ayudra kisi fu en famiri na Sranan, bakadei mi sa kon nanga den tra pisi fu a brifi di Ayudra kisi.

Tirotet, deze brief handelt over de slechtste tijd die Suriname ooit heeft gekend en wel dat famielies in Nederland grote families in Suriname met GELD en DOZEN moest onderhouden.

Tirotet, ten kon drai now, mi hopu nanga a krin fu mi ati dati a sa tan go bun nanga a pipel fu Sranan!!

Tirotet

531 (edited by Bally 2010-04-08 15:21:45)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Tirotet, het gebruik van kweri is in mijn dagelijkse Sranantongo, dat is een woord dat ik heel lang gebruik. Niet alleen omdat ik vaak op Osembo was maar ook in Paramaribo werd dit woord gebruikt.

Mi kwer’ a man wan faya dyan.
Kwer’ a man wan planga yere.

Terwijl Mi kwer’ a sma baka a veld iets totaal anders betekent lol [doordenkertje]

Okay, misschien is mijn Sranantongo out-dated, maar ik gebruik deze woorden nog steeds en mijn toehoorders weten ook wat het betekend. Okay, mijn toehoorders zijn meestal van mijn speri leeftijdgroep of ouder, dus dat verklaart het misschien.

Wat jouw vriend tegen je zei over zijn zoon is geen straattaal, dat is gewoon Sranantongo. Dit behoort gewoon tot het standaard Sranantongo gebruik. We moeten ook niet alles gaan verbasteren/verlagen tot straattaal.

Met andere woorden let op dat jij de taal niet devalueert door deze woorden als straattaal te zien. Eindstand heb je geen Sranantongo meer, maar alleen Straattaal.

Grtz. Bally
www.sabroso.cjb.net

"I pray that the Lord may undeceive my ignorant brethren, and permit them to throw away pretensions, and seek after the substance of learning." by African-American abolitionist David Walker, in his "Appeal to Colored Citizens of the World" in 1830.

532 (edited by tirotet 2010-04-08 16:40:46)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Good advice

Bally, de link van 'kweri' tu uma leggen naar straattaal is werkelijk ongelukkig gelegd.

Wat ik 'oud' noem, is vaak niet oud in de zin van dat die woorden in de 'oude' tijd wel gebruikt werden en nu niet meer.

De taal verandert meer in woordkeus van de sprekers van deze omgangstaal. In de stad en hier in Nederland zijn veel woorden in onbruik geraakt, maar deze worden ELDERS als vanouds gebruikt.

Tirotet, desalniettemin BALLY, bedankt, grantangi. Mi sa sorgu fu opo mi ai now moro bun te mi e skrifi.

Tirotet

533 (edited by Bally 2010-04-08 22:17:20)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Tirotet, waarom ik intervenieerde was omdat de vijanden van het Sranantongo, en daar zijn er heel veel van, en zoals je weet is het een binnenlandse vijand, gelijk zulke zinnen kunnen misbruiken door te zeggen zie maar het Sranantongo is slechts straattaal.

Als creolist moet jij je heel nauwkeurig uiten, want er is een aversie jegens creooltalen en het Sranantongo wordt van alle kanten bevochten.

Grtz. Bally
www.sabroso.cjb.net

"I pray that the Lord may undeceive my ignorant brethren, and permit them to throw away pretensions, and seek after the substance of learning." by African-American abolitionist David Walker, in his "Appeal to Colored Citizens of the World" in 1830.

534

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Salon communisten zien van nature overal complotten lol

Je nabestaanden herinneren je niet om je rijkdom maar om je prestaties en realisaties.
DEEDEEDBEE NÉÉ

535 (edited by tirotet 2010-04-09 15:39:11)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

De salon-communist

NEUS, heel mooi geformuleerd 'Salon-communisten zien van nature overal complotten', maar waarom stel de dat zo klip en klaar hierboven.

Pas als je je nader daaromtrent preciseert kan ik weten wat je met deze mooie woorden bedoelt.

Voor mij is een SALON-COMMUNIST iemand die zich in zijn woorden uitgeeft voor een communist, maar zich in de praktijk niet zo gedraagt.

NEUS, no span, gi mi wan p'kin brik, bikasi mi wani koti abra go baka na mi Sranantongo tori. Tide mi no sa go moro fara nanga a STURIname-brifi, ma mi dyompo go na den BUNSANI (deugden) di libisma musu du. Wansma no musu du TAKRUSANI, bikasi dati no bun kwet'kweti.

Wansma musu sorgu dati a abi:

1. Tangifasi (dankbaarheid) èn no Lagifasi (ondankbaarheid)

2. Bunfasi (goedheid)  èn no Takrufasi (kwaadheid)

3. Letifasi (oprechtheid) èn no Leifasi (leugenachtigheid)

4. Arkifasi (gehoorzaamheid) èn no Trangayesi (ongehoorzaamheid)

5. Bunfasi (oprechtheid) èn no Sukutrobi-fasi (ruziezoekerij)

6. Oprèkti (eerlijkheid) èn no Prei-f'furmanfasi (valsheid)

7. Matifasi (vrienschap) èn no Feanti-fasi (vijandschap)

8. Wrokofasi (werkzaamheid) èn no Lesi-fasi (luiheid)

9. Koloku (geluk) én no Ongoloku (ongelijk)

10. En wel nog een keer: Bunfasi (DEUGD) èn Takrufasi (ONDEUGD).

Tirotet

536 (edited by tirotet 2010-04-10 13:39:31)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Deel 2 BRIEF STURIname (fu Kot'odo-man AYUDRA)

Luku, no seni kon yere, disi a no wan joke!!
Den speri doti-taki nanga tingi smeri fu sma di tu leri
Taki ala dei ondro-anu pompeiya no musu mankerei
Fornamku te a dei kon faya-faya a smeri disi
E lolo miti yu leki pori d'dibri-apra
Ini wan leisi te winti e wai, ini den sma tram, bus en srefi loko
Den smeri disi winsi o hei yu kren sa broko yu noso
Te srefi tapu yu sten; sontron a gersi was espresi
Fu den sma di smeri por' eksi, den ede tranga leki koko fu kersi.

Famiri no seni kon, yu yere mi!!
Den siksi-mun-kowru di ten na ten e yoko yu fesi
Leki sma fu Ma-Kobi-popki, di fasi ini ston tokotoko komki
Baka fensre-grasi fu tru ai sori leki son, ma go na ini, yu skin e kron
Dei na dei na wan libi fu bigi nanga p'kin ini dorpu noso foto
Dyakti gersi den weri tranga udu-koto, di hebi leki koto
Dyaso ini Sranan winti e broko faya-son te go suku kowru ondro bon
Meki wi Seni Srananman no sabi a dei nanga neti opo naki lonlon.

Baya, no seni kon sref'srefi !!
Den takru guduman-siki, di dyaso na wi, no wan kroi noso watra
Winsi omeni DU-MAN, at'oso-dresiman, no man datra
GADO na wi fesi datra te siki moro wi noso kerki-domri
Di sabi en bakadoro koti-luku dinari
Dyaso ini SENI SRANAN pus'pusi nanga dagu e sribi ini un oso
Fu kan feni okasi fu morsu un foroisi, kamra, srefi tyari loso kon
Wi lobi dagu leki dei nanga neti, ma leki waktiman fu dyari
Ma wan bedi......, yu law no; san du yu stanman
Moiti wi nanga den meti sa prati a wan bedi, dat' no kan.

Yere dyaso, no seni kon!!
Mun-tapu-stonki-paiman nanga pai tyuku, fu tyari-ede-gwe problema
Fu te un teki sma drape ini oso èn Lanti e syatu un mun-moni
Baka di un ben teki den fu fatu na aladei-switi-bori-patu.
Leki fa yu sabi ala Seni Srananman kan kon nyan nanga dringi
Toujour, boi fu mi, winsi o lati wi abi dati ini oso, ini gadri efu foroisi
Dati meki ala wiki mi e pai mi wroko-pe, doni kasmoni fu mi bigi-yari
Yu sabi kel, dat na mi fosi paiman ala mun, fu mek a yari opo mi bun
Bikasi fosi mi tapu bigi yari mi musu man tapu wan band
Yusrefi sabi tok, dati mi lobi mi bigi poku
Ma fu de seker dati mi o man hori mi bigi friyari-oso nanga band
Mi bigin seri now k'ba swa-alanya, pindakuku, knepa, pomerak
Brambi tapu asin, kowru swa-watra, fadon manya, lepei nanga grun


Tirotet met deel twee van de BALLADE  STURINAME efu SENI SRANANMAN van KOT'ODO-MAN AYUDRA
Voor deel 1, zie posting 562

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Den mofina Srananman (de arme Surinamers)

Mi leki pôtiwan (arme) hopu dati wan krin winti sa wai baka 25 mei gi den mofinawan di e libi in Sranan.

Mi hopu dati a bita-ten, di ben de fosi VENE kon na a makti, noiti sa sori en fesi moro na ini Sranan.

Tirotet

538 (edited by tirotet 2010-04-10 18:58:58)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

'Kaka' en nog meer homoniemen van 'kaka'

De laatste tijd kom ik een Surinaamse vriend tegen die weet te goochelen met het Sranantongo, zo ook vanmiddag.

Hij vroeg mij de volgende Sranantongo zin in het Nederlands te verlaten.

Misschien kunnen jullie mij met de vertaling van zijn Sranantongo zin helpen en wel de volgende zin:

Kâka (de benaming van een Surinaams OUDJE) si fa kaka e bari. Di Kâka si dati, a lon go teki en gon. Di a si a kaka e bari baka, a kaka a kaka fu en gon èn a sutu a kaka dede.

Tirotet, mi e suku yepi, mi e begi un fu yepi mi.

Tirotet

539 (edited by tirotet 2010-04-11 10:50:01)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Sranantongo bijdragen op Forum Waterkant

De reden waarom ik trouw Sranantongo bijdragen hier op Forum Waterkant blijft leveren, komt omdat ik denk in een behoefte te voorzien.

Veel mensen klagen erover dat er heel weinig Sranantongo werken op de markt zijn om zich te kunnen verdiepen in het lezen en de schrijfwijze van het Surinaams.

Om aan de wens van deze groep te voldoen, tracht ik elke dag een stuk in het Sranantongo te prouceren. Een enkele keer put ik uit andermans werk daarvoor en dat zal ik vandaag ook doen.

SRANANTONGO (wijlen HUGO OVERMAN)

Nanga Sranantongo, soleki nanga ala tongo a okasi de fu kenki prakseri krin, meki wan trawan sabi o fa yu e denki, fa yu e firi, noso san yu wani nanga no wani.

Historiya

Na den yari neygihondro (ongeveer 900), fa historiya ferteri wi, sma fu na edesei-pisi fu Europa seiri go fisiti Amerkankontren (sobu den Fikin=Vikings=Noormannen). Den tongo di ben e taki ini wi kontren na ten dati ben de difrenti Ingitongo.

Na a bigin fu den yari 1310 - 1311  Afrikan fu Mali di wi e kari now Guiné, ben seiri kon na Amerkankondre, nanga hondro-hondro boto di ben e tyari libisma nanga lai di den ben abi fanowdu.

Na Gran kapten ben de Abukakari / Abubakar. Furu fu den tan na baka nanga na grankapten.

Na a k'ba fu a yari 1492 na grankapten Christophorus Columbus sosrefi seiri koti se abra, kon na den kribisi - nanga Amerkan kontren.

Na Honduras, Panama nanga Meksiko den tuka Afrikansma na sei den Ingi. Den ben de den grupusma fu Abubakar di no ben gwe moro na Afrika.

Na Honduras, wan fu den kondre fu Mindribere Amerka, wan grupu Afrikan ben libi solanga, te den ben kon taki Arwakatongo leki den eigi tongo (wan kriyorotongo).

Na 1499 di na Grankapten Alonzo Oyeda seiri kon na Sranan syoro Ingitongo ben e taki. Bakaten Potogisi, Spanyoro, Ingrisi, Fransi nanga Hollansi tongo bigin taki.

Langaten bifosi den tyari Afrikan kon na Sranan, den ben katibo granwe na wawan Europeisikondre kaba.

Den kondre pe den Afrikan disi ben e kmopo sobu na: Senegal, Mali, Guiné, Opper Volta, Siera Leone, Liberia, Ghana, Togo, Benin, Nigeria, Kameroen, Kongo, en go so moro fara (enzovoort).

Den kondre disi didon na mindribere konmiti Sondongosei fu Afrika nanga Altantisi-se, noso sekenti.

Tirotet, vandaag geciteerd uit het werk van wijlen Hugo Overman, een man van wie ik veel heb geleerd aangaande SRANANTONGO!!

Tirotet

540 (edited by tirotet 2010-04-12 11:55:06)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

A historiya fu Sranantongo (deel 2, van Wijlen Hugo OVERMAN)

Den sma fu den kondre disi ben e taki difrenti nanga fasortu Afrikanongo. Fu di bifosi den tyari den go na Eropa, Amerkan kondre, nanga spesrutu SRANAN, den ben e kibri den ini lowsu fu wan pisiten. Na ten di den ben e tan ini den lowsu fu wakti okasi fu go na den srafu-pe, den ben mu makandra èn den ben musu taki nanga densrefi. We na so wan piki-piki-tongo bigin seti ini a lowsu. Den lowsu di wi sabi leki 'Fort Sint George Del Mina' nanga 'Belad Es Sudan', ben de na syoro na sekanti fu Guinea nanga Ghana.

Na so wan tongo bigin e seti ini den lowsu na den syoro fu Sekantisei (Noord) nanga Sondongo (Zuid) Afrika. Bigin fu den yari 1520, na den okasi fu koti se abra na ini seiriboto, moro-nanga-moro na tongo bigin gro, kisi skin te na tapu den pranasi.

Na ini Sranan, na tapu den pranasi nanga foto sosrefi ini busi, den sma no ben abi wan weri, nanga stotu fu wroko nanga a tongo, di ben de wan bun fasi fu taki nanga frustan makandra, no keni prakseri.

Den Ingrisiman ben kari Sranantongo taki-taki. Di safri-safri Doisiman (Holansi-sma) en moro furu fu den be de Dyu, bigin k'mopo na Fransisei, Brasili kon na Sranan nanga Barbisi (Berbice-Demarara), den kari a tongo 'Nengre-Ingrisitongo'. Den kari a tongo so, fu di moro furu Ingrisi wortu ben kon de na sei den Afrikan - nanga Potogisi wortu. Na so den ben yere. Na ini den 1500 konmiti 1600, moro-moro Halansi wortu bigin kon ini Sranantongo.

Di den Holansi Kapten Abraham Crijnssen, Jullius Lichtenberg, Maurits de Rama teki Sranan 1667 - 1668, nanga de den kruderi fu KENKI Sranan fu NEW YORK (Amerkan-kondre) moro Holansi wortu broko-broko ini Sranantongo.

tirotet

541 (edited by tirotet 2010-04-12 15:03:43)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

A ten doro now fu kon nanga wantu ODO na doro

Het Sranantongo leent zich heel goed om kort en krachtig je boodschap te brengen. Fu dat' ede dyaso wantu ODO. Mi e kon now nanga den ODO, ma dati no wani taki dati mi na wan kot'-odo-man.'

1. Yu na wan tu-mofo-gon-man - Jij praat met twee monden

2. Yu na dagu; yu e tyari morsu na yu ai - Jij bent schaamteloos.

3. Lei hati moro soro - Een leugen is pijnlijker dan een zeer.

4. Koskosi no de broko soro - Schelden doet geen zeer.

5. Krabita pikin, ma a no futuboi fu kaw (Al ben ik klein of nieuw op Forum Waterkant, ik laat mij niet als kind of loopjongen behandelen.

6. Tigri sabi sortu bon a e krasi en skin - Men weet wie men aandurft.

Tot slot een spreekwoord:

7. Van een koude kermis thuiskomen!!

Tirotet

542

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Ook in het NL kun je korte krachtige boodschappen brengen.

Het ligt gewoonlijk aan de "spreker"of hem dit lukt. wink

Je nabestaanden herinneren je niet om je rijkdom maar om je prestaties en realisaties.
DEEDEEDBEE NÉÉ

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Creolentalen (Kriyorotongo) van wijlen HUGO OVERMAN

Na so a tongo di ben de a fasi fu Akrikan srafu nanga trawan, libi prakseri nanga taki makandra; kon tron bakaten na mamatongo noso kriyorotongo fu den p'kin nanga p'kinp'kin di kon na baka.
Safri-safri na tongo kisi lin (zinnen), wan gramatika nanga skrififasi.

Ma en fundamenti tan leki di fu wan Afrikantongo. Den skrifiman fu Erowpa, anitri nanga lomsu teki den skrififasi fu den eigi tongo skrifi Sranantongo.

Fu di Ingrisman, Holansiman nanga Doisri ben abi difrenti skrifimodo (schrijfwijze), so fosten Sranantongo ben e skrifi na difrenti fasi. Alaso a ben kon tron wan bruya, nanga skrifi FA-AGO-AGO (verwarrende schrijfwijze).

Toku bifosi srafuten kon k'ba te nanga 1867 Sranantongo ben e leri na skoro. Alaso den owruwan ben sabi leisi nanga skrifi Sranantongo moro makkriki lek' den sma fu tide.

Lanti ben meki a tongo kon tron kontraban (verboden), fu di na edeman fu skoro-afersi nanga Lanti ben feni taki na wan Holansi koloni, den tongo musu de na kondretongo kontrari (in tegenstelling tot) fu Sranantongo.

Ma Srananman tan taki nanga hori na tongo na libi, so meki a no dede leki fa H. D. Benjamin ben kotikarta (wedden dat), taki ini tin-yariten a ben sa tron wan dede tongo.

Tirotet: bron: 'Sranantongo' fu wijlen Hugo Overman

544 (edited by tirotet 2010-04-13 20:24:57)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

De ODO versus het SPREEKWOORD

NEUS heeft mij erop geattendeerd dat spreekwoorden, zegswijzen en uitdrukkingen evengoed KERNachtigheid kunnen uitdrukken.

NEUS, jouw standpunt ken ik slechts deels ter harte nemen en met de volgende ODO zal ik proberen je overstag te laten gaan.

1. NEUS, te yu mati barba e bron, sorgu bigin nati di fu yu.

Als Nederlandse equivalent: NEUS, je bent gewaarschuwd!

2. Yu don moro kaw bakafutu!

Als Nederlandse tegenhanger: Jij bent heel erg dom.

3. Yu ede tranga!

Overeenkomend in het Nederlands: Je hebt een hard hoofd.

NEUS, bepaal nu zelf wat kernachtiger is, dus meer dan veel betekenend: de ODO of de spreekwoorden of zegswijzen!

Tirotet

545 (edited by tirotet 2010-04-14 08:07:49)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Creolentalen (Kriyorotongo), een vervolg (wijlen Hugo Overman)

Ini 1960 Sranan lanti meki wan skrifiman-lin fu Sranantongo. Na ini 1984 agen lanti meki sabiman skafu na lin na skrifimodo fu 1960.
Fu leisi nanga skrifi wan tongo, YU MUSU KISI LERI NOSO GO NA SKORO.

Fu di wi no leri Sranantongo moro na skoro leki bifosi 1867, Srananman abi BROKO-EDE nanga dyompa-ati fu leisi nanga skrifi Sranantongo. Dati meki a p'kin buku disi wani gi a okasi fu yu leri sabi na skrifimodo (SCHRIJFWIJZE) nanga den lin (regels). Boiti dati fu alasma di e taki wi tongo, kan leri leisi nanga skrifi en bun tu.
Bikasi a fiti wi so!!!

Sranantongo skrifimodo (ortografiya)
Na skrifimodo disi na wan nyun ortografiya di lanti skafu ini 1984 kon tron wan nun lin.

Granwe p'sa tin-na-feifi yari Prof. Jan Voorhoeve, Henny de Ziel, Ursy Lichtveld, Drs. Hein Eersel, Dr. A. Kramp, Eddy van der Hilst, studenti fu den, organisâsi, di ben e wroko makandra nanga den, ben e wroko someni-langa nanga a skrifimodo disi.

SRANANTONGO

- Tongo, sosrefi leki ala tongo Sranantongo e gi okasi fu kenki-prakseri nanga trawan.
- Tongo e meki sma sabi fa den e denki, fa den e firi, san den wani noso san den no wani.

TAKI nanga SKRIFI

Na ini ala tongo TAKI ben de granwe bifosi SKRIFI.

TAKI na poti sten, wortupisi nanga wortu meki den piki krin sei-nanga-sei, baka-makandra leki prakseri-lin.

SKRIFI na sabi poti sten, wortupisi nanga wortu ini prakseri-lin fu leisi nanga singi.

Tirotet: a tori disi mi puru k'moto ini a bagasi fu sargi Hugo Overman

546 (edited by tirotet 2010-04-14 20:42:42)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Srananman lobi prei kefarlik

Srananman LOBI strei. Sontron a strei e go fu san den yere. No san den si efu san den leisi. Now furu Srananman no lobi leisi; efu den e leisi dan na soso koranti den e leisi. Ma yu no musu denki dati den e leisi a dipi fu den tori san skrifi ini a koranti. San de e leisi na den ede fu den boskopu san t'napu ini a koranti.

Ma yu si, efu den leisi soso den ede fu den tori ini a koranti, dan den e suku fu law trawan di leisi a heri koranti.

Wan Sranan ODO taki: den man disi kan go kisi tigri nanga anu!

Tirotet

547 (edited by tirotet 2010-04-15 14:07:40)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Skrifimarki (leestekens / letters) (fu sargi Hugo Overman)

Bunfuru, nanga difrenti sortu marki de fu skrifi tongo. Na ini a pikin buku disi wi no sa gi eksemore fu den. Ma efu yu opo yu ai, dan a de krin fu si taki difrenti tongo de di e taki ini Sranan abi den eigi marki tu na sei fu di fu di wi e leri na skoro, soleki Griki nanga Romensi wan.
Furu marki abi densrefi rutu noso den sten fu den rutu fu tra tongo tu (den owru tongo leki Sanskriti, Griki, Romensi).

Fu di den skrifi masyini nanga stampu fu den koranti -nanga buku-wrokope e wroko nanga den, wi agri fu skrifi Sranantongo nanga moro furu fu den marki dati, marki di fiti den sten fu wi tongo.

Sobu Sranantongo musu skrifi nanga den marki fu na Romensi-Griki abese di fiti wi tongo boiti (behalve) C, J, Q, V, X, IJ, nanga Z.

Sranan Abese / Alfabet
Den marki fu skrifi den sten nanga wortu fu Sranantongo sobu, na 19 Romensi nanga wan (1) Griki Y.
Someki Sranantongo abi 20 marki (letters) fu skrifi wortu nanga kombinâsi sten, sobu: A, B, D, E, F, G, H, I, K, L, M, N, O, P, R, S, S, T, U, W nanga Y.

Tirotet: geput uit het werk van wijlen Hugo Overman

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Broko bana

Het spel wordt steeds harder en gemener gespeeld in Suriname nu de verkiezingen van 25 mei inzicht zijn.

Het spel lijkt nu al op broko bana (slecht en ruw spel met veel gele kaarten).

Tirotet, ik hoop echter dat iedereen in Suriname het hoofd koel zal houden en partijen zich niet zullen verleiden tot escapades.

549 (edited by tirotet 2010-04-16 15:04:03)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Tanpoko (zittenblijver)

Di mi doro dyaso ini P'tata mi si dati wan skorop'kin (een leerling) no abi fu wroko tranga fu abra go na wan tra klas. Dyaso yu e abra klas nanga yari. Ala yari yu e abra efu go ofer na wan tra klas.

Te yu doro grupu aiti (groep 8) dan yu kan tan teki efu yu ben meki den skoromasra nanga den skoro-ifrow ben meki yu go ofer ala den skoro-yari na fesi fu soso. Srefi skorop'kin di don moro kaw baka futu e go ofer ala yari.

Ini Sranan a tori disi no e waka so. Efu yu don èn efu yu no wani leri na skoro yu sa tanpoko ala yari. Te den kon weri fu yu, yu srefi sa bigin drai tiki (spijbelen). Te fu yu denki den e puru yu na skoro.

Mi s'don nanga mati na Blufpandskoro pe tu efu dri s'sa kon miti den ini a srefi klas en gwe miti den mati fu mi disi ini a klas pe den kon miti den.

Ini Sranan den no e meki grap, sosrefi na skoro. Efu yu no wani leri yu san tanpoko nomonomo.

Kande na dati ede meki a leri san den ben e gi fosi na skoro ben bun so. Furu mati fu mi k'moto nanga wan ulo-skoro-papira na skoro, ma toku den meki en ini a libi. Trawan fu den kontron bigiman now, wantu fu den disi na bigifisi nownow de na ini Sranan.

Di drai go baka na Sranan ini 1977 dan mi kon si tu fa a skorobagasi kon moro p'kin. So den ben tapu ala ulo-skoro. Ini a presi fu den den ben bigin nanga ulo-mulo-skoro.

Mi o tapu a tori disi nanga den wortu di mi bigin en èn dati na tanpoko. Tanpoko a no wan bun sani. Fu dati e mi breiti trutru dati den puru ala den owru politikman di tanpoko ala ten ini a Sranan politik.

Wan P'tata ben o taki en so: den kisi ala den greisi mois'moisi disi bun, bikasi yu no kan tansidon so langa, wanti dan den sa dreigi yu 'tanpoko-yanki.'

Tirotet

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Broko ede

Den tori di mi e leisi den dei disi na Watrasei e gi mi broko ede.
Pe mi ben denki dati den no go MM o go skotu MM sa kon tru, ben de wan agersi tori, bikasi a sori baka dati MM na a basi fu den alamala.

Awansi den skafu a tori fa den wani, te MM sori en fesi baka a e skafu ala trawan tori na a fasi fa en wani.

Mi ben taigi un bun langa na fesi dati MM na owru kaw tapu Forum Watrasei. Efu trawan no luku bun, a e law ala trawan.

Tirotet