476 (edited by tirotet 2010-03-26 13:59:35)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

The extended family of joint family bij de Sarnami Hindu

Rectificatie
Jiyani, je rectificatie is terecht, dus aangenomen. Ik hoop nog heel veel van je te leren, nu ik mij op jouw, voor mij nog ietwat onbekend, terrein bevind.

De uitgebreide familie of extended family
Als kind heb veel Hindoestaanse bruiloften meegemaakt en het viel mij op dat de bruid altijd kwam inwonen bij de familie van de man met als gevolg dat er soms vier generaties onder één dak moesten wonen.
Deze samenwoningsvorm wordt joint- of extended-family genoemd en legt zo'n nieuwe bruid veel beperkingen op, maar ook de schertsrelatie 'joking relationship en leviraat.

Jiyani, kan je misschien op dit onderwerp ingaan, maar dan geprojecteerd op de Surinaamse Hindoestanen.

Tirotet

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Tirotet wrote:

The extended family of joint family bij de Sarnami Hindu

Volgens mij kwam dat niet alleen bij de Surinaamse hindu gezinnen voor, maar ook bij de Surinaamse moslims.
Ik heb het over kwam, omdat naar mijn mening the joint family zowel in Suriname als in Nederland bijna niet meer voorkomt.

Tirotet ik ben niet van Suriname. Ben in NL geboren. Nu weet ik wel het een en ander over de leefwijze van de hindustanen in Suriname, zowel van de  moslims als van de hindu's.
Ik zal een volgende keer proberen daar iets over te vertellen.

Onze daden, goed of slecht, volgen ons als schaduwen.

                                To-Shio-Hing

478

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

@Jiyani
Klopt het is gebruik in haast alle aziatische landen ten zuiden van china. En ook  in delen van Afrika.

Je nabestaanden herinneren je niet om je rijkdom maar om je prestaties en realisaties.
DEEDEEDBEE NÉÉ

479 (edited by tirotet 2010-03-26 21:34:31)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Mi no e sutu faya

Ik heb vandaag mijn stem op verschillende plekken op Furum Waterkant laten horen, dit omdat er veel sprake is van controverses tussen deze en gene.

Het verschil van mening is dusdanig groot dat partijen al heel lang bezig zijn buiten het parcours te opereren, dit terwijl de buitenwacht zit te wachten op acties binnen de contouren, ja binnen de krijtlijnen.

Tirotet, mi no e bumui, no trutru, mi no e sutu faya!!

480

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

tirotet wrote:

Mi no e sutu faya

Ik heb vandaag mijn stem op verschillende plekken op Furum Waterkant laten horen, dit omdat er veel sprake is van controverses tussen deze en gene.

Het verschil van mening is dusdanig groot dat partijen al heel lang bezig zijn buiten het parcours te opereren, dit terwijl de buitenwacht zit te wachten op acties binnen de contouren, ja binnen de krijtlijnen.

Tirotet, mi no e bumui, no trutru, mi no e sutu faya!!

Bedoel je dat de moderator moet ingrijpen?
Zeg dat dan gewoon.
Of beter nog druk op de citeren tekst onder de posting.

Je nabestaanden herinneren je niet om je rijkdom maar om je prestaties en realisaties.
DEEDEEDBEE NÉÉ

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Seriële werkwoorden

Het Sranantongo leent zich bij uitstek voor het gebruik van seriële werkwoorden.

Seriële werkwoorden zijn zelfstandige werkwoorden achterelkaar in een zin gebruikt.

Voorbeelden
1. Lon go kon na wenkri gi mi (Ren gauw naar de winkel voor mij)
De serie is in deze: lon (ren) go (gaan) kon (komen)

2. Waka kon naki kiri a sneki (Loop terug en sla de slang dood)
De serie: waka (lopen), kon (komen), naki (slaan) kiri (doodmaken)

Scheidbare werkwoorden
De slaaf had toen het Sranantongo in wording was moeite met het overnemen van scheidbare werkwoorden als bijvoordbeeld 'doodslaan' (naki kiri) en 'ontbieden' (seni kari)
Voorbeeld met 'seni kari': Mi e siki, seni kari wan datra gi mi (Ik ben ziek, ontbied een doktor voor mij.

Terug naar de slaaf
Van een scheidbare werkwoord maakte de slaaf dus altijd TWEE zelfstandige werkwoorden.

Voorbeelden
koti-puru  - afsnijden
iti-trowe  - weggooien
dyompo-komoto - uitspringen
lon-komoto - uitrennen
naki-puru - wegslaan

Tirotet

482 (edited by tirotet 2010-03-27 12:44:06)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Wisi

Ik heb net de bijdragen van Joyce, Radja en Oven gelezen, Bhagavad Gieta, en wel om het GOEDE dat in de mens schuilgaat, maar ook om het KWADE dat kan schuilgaan in de mens en toen dacht ik aan de WINTI-cultuur van de Afro-Surinamer, meer nog aan 'WISI' die een wezenlijke rol daarin vervult.

Wat is WISI?
Wisi wil zeggen: het bedrijven van magie (in dit geval BOZE magie) met kwade bedoelingen. Dit kan  bijv. zijn het bezweren van een geest  en deze opzetten tegen een bepaald persoon of tegen een groep mensen. Wisi kan zich echter ook ten kwade keren (of in dit geval ten goede) en zich tegen die persoon met slechte bedoelingen.

Bron: 'Lexicon van de Winti-kultuur' van Henri J. M. Stephen

En nu kom ik met de volgende vraag voor de dag: wat moet mens BEZIELEN om naar een WISIMAN te stappen en hem vragen (wel tegen betaling) om een BOZE geest naar een ander te sturen om die te doden?

Ja, wat moet een mens bezielen om dat te willen, een ander DOOD willen hebben?

Misschien heeft iemand het antwoord op deze gewetensvraag!!

Tirotet, nu naar twee culturen kijkend en wel naar de HINDI-cultuur en naar de WINTI-cultuur

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

wisi wroko (wisi- kijk posting 508, wroko- werk) Black Magic of slecht dingen. Winti denken dat alle werk zij doen of iemand doen is magie. Of goed of slecht magie smile
Gode dingen dat heb start werken in de slecht weg voor mensen is geluk voor Winti zij altijd werken en zoeken gelukkige platsen. Dat is Winti magie. smile

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Wisi

Los van het feit dat ik met allerhande zaken op Forum Waterkant actief ben, houdt de Afro-Surinaamse cultuur mij het meest bezig.

Daarom reproduceer ik mijn vraag van hedenmorgen en wel deze:

wat bezielt de Surinamer om een andere Surinamer DOOD te willen hebben en wel middels de WISIMAN!!

Tirotet

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Moro furu gi den ANITRI di e leisi mi tori

WI TATA

Wi Tata na heimel
Yu nen musu tan
Yu kondre mu kon!
Yu wani mu go doro
Na grontapu, soleki na heimel.

Gi wi tide nyanyan fo wi!
Gi wi PARDON fu den OGRI
Di wi du, soleki wi tu de
Gi pardon na den sma
di du wi OGRI!

No meki wi kon na tesi,
Ma puru wi na da OGRIWAN!

Bikasi ala kondre na fu yu
En ala tranga nanga glori
Na fu YU te TEGO.

Amen

Hier boven het 'ONZE VADER' in het Sranantongo, de vertaling is niet nodig, want neem ik aan, omdat iedereen het 'ONZE VADER' kent.

Un psa wan switi nanga seigi SONDE,

Tirotet

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Net erop geattendendeerd

Ik heb per abuis een bijdrage aangaande de vestiging van de eerste Joden in Suriname 'ondergebracht' op de topic DOBRU.

Dus indien geïnteressserd de overstap naar genoemde TOPIC maken.

Tirotet, mijn excuses voor het ongemak!!

487

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Scherpzinnigheid ten top postte iemand elders.

No Bruya.

In de krant van vandaag wordt morgen de vis verpakt!!!!

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Jalouzie, afgunst, krabbementaliteit en de warme deken theorie

Joyce, ik zal proberen voor een tegenwerping te zorgen aangaaade je reactie hierboven.

Negatieve energie
Soms sta ik er versteld van hoeveel NEGATIVE energie, wat dat haal je in jouw stuk aan, er in een mens schuilgaat, dit soort mensen zijn zo verbitterd, je voelt als het ware het SLECHTE van hun afdruipen.

Afgunst
Dit soort mensen zijn, behalve jaloers, ook nog AFGUNSTIG.
Met dit woord 'AFGUNST' ben ik bij de grens van LEVEN en DOOD beland en dan kan WISI uit AFGUNST voortvloeien.
Ja, de ander GUNT jou wat je bereikt heb niet en met diens SLECHT ontwikkeld GEWETEN betaalt die een WISIMAN om de ander een kopje kleiner te maken.

Nu enkele voorbeelden ter illustratie van hetgeen ik net heb beweerd.

1. Hier op Waterkant gelezen. Een oude vrouw te Zorg en Hoop heeft fruitbomen geplant en heeft de fruitbomen goed verzorgd. Als het fruit rijp is aan de bomen, steelt een DIEF alle fruit van de fruitbomen. Niemand kan zich dat voorstellen, behalve de dief. Hij heeft de warme-deken-theorie toegepast, dus een ander opgezadeld met planten en verzorgen van de fruitbomen en daarna met al het fruit vandaar gegaan.

2. Veel Chinezen worden tegenwoordig in Suriname beroofd en zelfs gedood. Juist deze Chinezen die door te werken vooruit willen komen worden overvallen door Surinamers die zo LUI zijn als de pest, dus WERKSCHUW. Maar juist deze Surinamers willen met de duurste dingen pronken, dit zelfs ten koste van het leven van een Chinees. Dit is een tweede vorm van de warme-deken-theorie

3. Twee buurtbewoners. De één werkt had en betaalt goed onderwijs voor de kinderen. De ander lanterfantert, dus voert niets uit.
De kinderen van de eerste buurtbewoner schoppen het ver en verwerven heel hoge posities. Die van de andere buurtbewoner vervallen vanwege het slechte voorbeeld van de lanterfanterde in de criminaliteit.

De afgunst en de WISI
Nu zal jalouzie en afgunst bij de ene buurtbewoner een rol gaan spelen, dit omdat hij het niet kan pruimen dat de ander door hard werken het heeft gemaakt. Hij schakelt een WISIMAN in en dan is het oppassen geblazen voor de andere buurman.

Nu de gewetensvraag
Kan men zich voorstellen (1) waarom iemand al fruit van een oude vrouw steelt (2) wat het bezielt om een Chinees te beroven en vervolgens te vermoorden en (3) hoe haalt de ene buuurtbewoner het in zijn hoofd om een WISIMAN in de arm te nemen om de buurman pootje te lichten?

Wie durft deze gewetensvragen, met betrekking tot de Surinamer, te beantwoorden.

Tirotet, nu met gewetensvragen

489 (edited by tirotet 2010-03-29 14:17:03)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

OPO NAKI

Op zijn grafsteen in Haarlem staat de volgende insriptie:

H. F. DE ZIEL
15 januari 1916 - 3 februari 1975
SREFIDENSI
FRI, ROSTOE EN LOBI
FIL. 3 : 20/21

Srefidensi (zelfstandigheid), een woord geschapen door deze schepper van het Sranan Tongo, deze dichter van het Surinaamse volkslied, tegelijkertijd het motto van zijn leven.

TROKI gi Masra J. G. A. Koenders

OPO NAKI

mi at e aswa
doengroe nanga dé
na baka alasani
moro poti.
èn ibri joer e poes go
n' in wan stré
foe opo naki go
na wan tra doti.

Tirotet en wel ter nagedachtenis aan onze overleden dichters, vandaag meer nog aan DOBRU, TREFOSSA (H. de ZIEL) en Papa KOENDERS

490 (edited by Missis T. 2010-03-29 15:55:06)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

de man (rowed the holl in the ground) andere man ( full in thet holl) en het voet gebroken in de nacht.
wie of wat is wisi?
nacht, ( holl ), of man?
wet je wat is wisi?
de maan smile omdat de maan shijn niet, of mischin regentig weer?

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Taboe

Missis T. , sommige onderwerpen zijn TABOE, daar praat men liever niet over, maar intussen is men HEEL erg bevreesd voor dat soort zaken.

Een kwajongenstreek van vroeger was om een bundeltje en een paar vreemde flessen op de stoep van iemand te plaatsten.

Vaak durfde de bewoner van dat huis die 'taitai' of bundeltje niet aan te raken, maar schakelde een bonuman in om dat voor hem te doen.

Je zou dus kunnen zeggen dat WISI niet bestaat, maar omdat men denkt dat het WEL bestaat, bestaat het dus voor veel Surinamers.

Maak je niet vaak mee dat veel Surinamers andere Surinamers niet vertrouwen, zelfs hun vrienden niet, want ze zullen hun glas of eten nooit even onbeheerd laten staan, bang zijnde dat men WISI in hun drank of eten zou kunnen doen.

Tirotet, mischien bestaat WISI in het echt niet, maar wel TUSSEN de oren.

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Taboe is alles voor somige tijd, niet voor allemal en niet voor alltijd.
Als een nieuwe geboren baby zonder suiker, maar darnaa suiker helpen met oorlog met depressia. Zo taboe alles voor tijd.
Some time is nessesery to be quite so i stop smile
Sorry!

493 (edited by tirotet 2010-03-30 08:44:38)

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

TABOE is alles voor sommige tijd

Missis T, het bovenstaande heb je heel mooi verwoord, dit omdat de Surinaamse cultuur steeds meer verandert. Cultuur is iets van mensen en als de mens verandert, verandert de cultuur van de mens ook.

Ik zal na deze reactie ingaan op de Javaanse cultuur en dan zal ook blijken dat hun cultuur in tegenstelling tot begin nagenoeg totaal veranderd is, dat geldt in mindere mate ook voor de hindoestaanse cultuur.

Soms, ongewild, gaat men mee qua verandering van de eigen cultuur en is er nog steeds sprake van TABOE (het is verboden) bij veel Surinaamse culturen.

Je hoort ook vaak deze uitdrukking: je moet je afkomst en je cultuur niet verloochenen.

De Marrons hebben deze ODO: OBIA a no fu yu, no spiti na ini en!!

Tirotet

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Tirotet, ik ben je niet vergeten. Je krijgt van mij hopelijk deze week nog antwoord anders wordt het volgende week.

Onze daden, goed of slecht, volgen ons als schaduwen.

                                To-Shio-Hing

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

A Sranan potitik,

Ala sma di e k'moto now na Sranan e taigi mi a politik switi now ini Sranan, èn mi kan bribi den, bikasi alaten te ferkisen e doro na ini Sranan, Sranan e gesri wan kondre pe wan bigi konfriyari e ori.

A no dyaso neleki P'tata, pe ala sani sori leki pi, nowansma no e meki bari na strati. Dyaso na koranti yu musu leisi fu kan sabi ini a kondre nanga ini a politik. Sma di lobi luku efu arki a nyunsu e kisi fu sabi tu san e p'sa dyaso na Blanda.

Ma efu yu pari yu boto go luku san e p'sa now ini Sranan, yu no o wan bribi yu eigi ai. Ala den propragandis fu den difrenti politikpartei e bari gi kondre fa den kombinasi e go wini a strei.

Den di fu FRONT e bari dati FRONT  sa wini a strei, kande den di fu Mega-kombinasi e bari moro tranga dati BOUTA e go wini a strei.

Dati na Sranan, a kondre pe strei de fu strei wi no sa frede (moro), bikasi GADO na wi FESIMAN!!

Tirotet, mi e misi Sranan strak, ai boi, fur'oso!!

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Politiek van Gado: ,, build to distroy,, ik wet niet vat traditie is dat maar Pentagon USA and Kreml Rusland hebben plan voor politiek van alle kondres. Zij wet wat zij wilt omdat zij praat met Gado, Gado van meest mensen dat wet Gado niet.
zo dat is not impotant wie en wat gezegt
ik denk dat is grotte werk dat paradise uit hell makken.
Waar is Gado? wat traditie en wat principe van politiek?
You know? Refresh your brain or God gonna restart you!
Presidenten is just a company of reach people thet paparatsi wach them, all politic write Gado!!!

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Drie-talig bezig zijn

Missis T., zo zie je maar dat GOD almachtig is, evenzo over alle talen die gesproken worden worden op aarde.

Van een doodeenvoudig wezen kan je niet verwacten, Missis T, dat die ingevoerd is in alle talen die op deze wereld gesproken worden, maar aangzien GOD almachtig is PRAAT HIJ en VERSTAAT HIJ alle talen.

Surf even naar de TOIC Bhagavad Gieta, want zal antwoord worden gegeven op de vraag of GOD MAAKBAAR is!!

Tirotet

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Omdat taal is 1 andere alles is dialekten, letter A altijd A, Gesprek is musik hij leest emotions, allemal mag begrijp alle tallen maar praat... God praat niet, ik denk zo. Hij niet nodig woorden voor comuniekatie. Hij niet nodig comuniekatie omdat hij is GOD! Maar dat is een andege ding G.O.D. ( Global Organic Departure ) ZO ZE praaten veel maar dat is taboe big_smile ssssst!!!

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Missit T.

Mi GADO, je hebt gelijk!!

Tirotet

Re: Het Sranan(tongo) Heeft Een Groot Verborgen Register

Mi bere furu

Mi bere furu, no dati mi leisi wan lo bere-furu-sani tide baka tapu Forum Waterkant, ma trutru, un kan bribi mi, mi bere furu trutru.

Tirotet